Verplichte sterilisatie van katten

Als katteneigenaar ben je verplicht om je kat te laten steriliseren. Wat dat inhoudt, waarom het belangrijk is en waarmee je rekening moet houden, lees je hieronder.

Wat is sterilisatie?

Sterilisatie betekent dat een dierenarts je kat onvruchtbaar maakt met een operatie.

Verschil met castratie

“Sterilisatie” wordt gebruikt als overkoepelende term voor het onvruchtbaar maken van katten via castratie of sterilisatie. Medisch gezien is er echter een belangrijk verschil:

  • Sterilisatie: onvruchtbaar maken door de zaadleiders (bij katers) of eileiders (bij kattinnen) door te knippen, waarbij de teelballen of eierstokken blijven zitten.
  • Castratie: onvruchtbaar maken door de teelballen te verwijderen (bij katers) of de eierstokken, eventueel samen met de baarmoeder (bij kattinnen).

Doordat bij castratie de geslachtsorganen worden weggehaald, is er ook een hormonaal effect. Dat heeft meestal een positieve invloed op de gezondheid en gedrag van het dier.

Sterilisatie bij katten is een veilige en veelvoorkomende ingreep die dierenartsen heel vaak uitvoeren. De meeste katten herstellen ook snel van de ingreep.

Toepassing in de praktijk

In de volksmond associeert men castratie vaak met katers en sterilisatie met kattinnen, maar dat klopt niet.

In de praktijk worden de meeste katten -zowel mannetjes als vrouwtjes- onvruchtbaar gemaakt via castratie, vaak omdat dit beter is voor hun welzijn.

Wat zegt de wet?

  • Je bent verplicht om je kat te laten steriliseren door de dierenarts.
  • Dit gebeurt best wanneer je kitten tussen de 8 weken en 5 maanden oud is.
    Tip: wacht tot je kitten meer dan 1 kg weegt en gevaccineerd is.
  • Komt je kat uit het buitenland en is ze niet gesteriliseerd? Dan moet je dit doen voor ze 5 maanden oud is, of -als ze al ouder is- binnen 30 dagen na aankomst.
  • Als je een kat wil verkopen of weggeven, moet het dier gesteriliseerd zijn.

Naast sterilisatie is ook de identificatie en registratie van katten verplicht. Is je kat nog niet gechipt op het moment van sterilisatie, dan kan dit tegelijk met de sterilisatie gebeuren.

Lees ook: Besluit Vlaamse Regering over de identificatie, registratie en sterilisatie van katten (25/04/2024).

Uitzonderingen

  • Voor fokkatten van erkende kwekers geldt de verplichting niet. Een kat die je koopt bij een erkende kweker moet echter wel gesteriliseerd zijn.
  • Voor katten bestemd voor export geldt de sterilisatieverplichting niet.

Waarom je kat laten steriliseren?

Je kat laten steriliseren biedt niet alleen voordelen voor de kat zelf, maar ook voor jou en je omgeving. Hieronder zetten we de belangrijkste voordelen op een rij:

Rustiger gedrag

Als je je kat laat steriliseren, wordt ze rustiger en zwerft ze minder rond. Doe je dat niet, dan gedraagt ze zich onder invloed van geslachtshormonen veel roekelozer. Katers vechten vaker en lopen sneller verwondingen op, en zowel katers als kattinnen kunnen sproeien en luid miauwen als ze krols zijn.

Minder kans op ziektes

Doordat gesteriliseerde katten minder zwerven en vechten, verkleint ook het risico op besmetting met ziektes zoals kattenaids (FIV) en leukose (FeLV). Deze aandoeningen worden vaak overgedragen via wonden tijdens gevechten.

Langer en gezonder leven

Een gesteriliseerde kat leeft gemiddeld langer en gezonder dan een niet gesteriliseerde kat.

Minder kans om aangereden te worden

Gesteriliseerde katten lopen minder risico om aangereden te worden of ernstig gewond te raken door vechtpartijen of valpartijen omdat ze minder zwerven.

Meer gemoedrust voor jou

Omdat je kat minder ver van huis gaat en minder risicogedrag vertoont, ervaar je als eigenaar zelf ook meer rust en minder stress.

Geen ongewenste nestjes

Je vermijdt een ongewenst nestje.

Minder kans op ernstige aandoeningen

De kans op baarmoederontstekingen en melkklierkanker bij kattinnen is veel kleiner. Hoe vaker een kattin krols wordt, hoe groter de kans op zo’n ziekte.

Minder zwerfkatten en overlast

Er belanden veel minder katten op straat, en dat is goed voor de buurt. Zwerfkatten veroorzaken namelijk veel overlast, bijvoorbeeld door vuilniszakken open te scheuren en uitwerpselen achter te laten.

Minder druk op vrijwilligers en opvangcentra

Er zijn vrijwilligers die zich over zwerfkatten ontfermen, maar dat kost erg veel tijd en geld. Het is altijd beter om te voorkomen.

Hoeveel kost het?

De prijs varieert van ongeveer 90 euro tot 300 euro. De kosten voor een operatie liggen bij kattinnen doorgaans hoger dan bij katers. Sommige gemeenten geven een subsidie voor de sterilisatie van katten. Check dit vooraf op de website van je gemeente.